Ana Sayfa / Yazar Rehberi / Editoryal Vaka Çalışması
Kenar Notları · Rehber 18 · Vaka İncelemesi
Vaka çalışması: İlk taslaktan baskıya editoryal süreç ve önce/sonra örnekleri
Ham bir Word dosyasının yazarın sesi korunarak adım adım nasıl basılı bir kitaba dönüştüğünü; gerçek süreç notları ve anonimleştirilmiş önce/sonra redaksiyon örnekleriyle inceleyin.
Profesyonel bir kitap editörlüğü vaka sürecinde dosya dört temel aşamadan geçer: (1) İlk okuma ve yapısal tanı raporu, (2) Karakter, kurgu veya argüman bütünlüğünü kuran gelişim editörlüğü, (3) Word “Değişiklikleri İzle” ile cümle bazlı kapsamlı redaksiyon ve TDK imla birliği, (4) Mizanpaj sonrası baskı öncesi son okuma (tashih).
1. Gerçek Süreç Analizi: Uzun Soluklu Bir Romanın Mutfağı
Baş Editör Meliha Hemedan’ın editörlüğünü üstlendiği 286 sayfalık Saliha (Ömer Bağcabaşı, KDY) ve hem içerik/redaksiyon hem sayfa düzeni süreçlerini yürüttüğü Tünel ve Ayna (Vakkas Karaoğlan, Runa Yayınevi) çalışmaları, yazar-editör iş birliğinin somut örnekleridir:
- 1. Aşama (Teşhis ve Haritalama): Taslak baştan sona müdahalesiz okunarak karakterlerin zaman çizelgesi, mekân geçişleri ve dramatik kırılma noktaları çıkarıldı.
- 2. Aşama (Bölüm Bazlı Gelişim ve Birebir Toplantılar): Yazarla yapılan çevrim içi toplantılarda, duygusal geçişlerin hızlı kaldığı sahneler belirlendi; yazar kendi üslubuyla bu sahneleri derinleştirdi.
- 3. Aşama (Kırmızı Kalem ve Cümle Redaksiyonu): Gereksiz sıfat yığınları, anlatıcı bakış açısı kaymaları ve diyalog noktalama hataları Word “Değişiklikleri İzle” ile tek tek düzenlendi.
- 4. Aşama (Sayfa Düzeni, Künye ve Baskı): İç sayfa tasarımı, kapak görseli uyumu ve son okuma kontrolleri tamamlanarak eser matbaaya teslim edildi.
2. Somut Önce / Sonra Redaksiyon Örnekleri (Anonimleştirilmiş)
Eser gizliliği ilkemiz gereği yazar dosyalarından anonimleştirilerek derlenmiş dört tipik dönüşüm örneği:
| Sorun Türü | Önce (Ham Taslak Cümlesi) | Sonra (Editör Bakış Redaksiyonu) | Gerekçe (Editör Notu) |
|---|---|---|---|
| Eş Anlamlı Yığılması & Tempo | “Kapıdan içeriye doğru adımını atıp girdiğinde, aslında daha önceden de tahmin etmiş olduğu o korkunç ve ürkütücü sessizlik hissiyle tekrardan karşı karşıya kalmıştı.” | “Eşikten geçtiği anda, beklediği o ağır sessizlikle yeniden karşılaştı.” | 23 kelimelik dolambaçlı cümle 9 kelimeye indirildi; sahnenin gerilimi ve vuruculuğu ortaya çıkarıldı. |
| Göster-Anlat Dengesi (Kurgu) | “Mehmet o an çok sinirlendi ve öfkeden deliye dönerek masadaki bardağa baktı.” | “Mehmet’in çenesi kasıldı; parmakları masadaki çay bardağının etrafında beyazlaşana dek sıkıldı.” | Öfkeyi soyut sıfatlarla söylemek yerine fiziksel eylemle okura hissettiren sahne dili kuruldu. |
| Diyalog Ritmi & TDK İmla | “Bana bak dedi Ali, bu işi burada bitirmemiz lazım artık, yoksa ikimizde çok pişman olacağız.” | “– Bana bak, dedi Ali. Bu işi artık burada bitirmemiz lazım; yoksa ikimiz de çok pişman olacağız.” | Konuşma çizgisi, ara cümle virgülü, noktalı virgül ve bağlaç olan “de”nin ayrı yazımı düzeltildi. |
| Akademik / Kurgu Dışı Berraklık | “Söz konusu dönemde yapılan araştırmaların ortaya koyduğu bulgular incelendiği vakit, toplumsal dönüşümün sadece ekonomik sebeplerden kaynaklanmadığı durumu görülmektedir.” | “Dönemin araştırmaları, toplumsal dönüşümün yalnızca ekonomik nedenlere dayanmadığını ortaya koyar.” | Üst üste binen edilgen fiilimsi grupları temizlenerek akademik argüman netleştirildi. |
3. Editoryal Sürecin Kitaba Somut Katkıları
Profesyonel bir vaka çalışmasından geçen kitapta; kelime sayısı gereksiz tekrarlardan arındığı için genellikle %8 ila %15 arasında sıkılaşır, ilk 10 sayfadaki okur tutma oranı yükselir ve yayınevi ön okuma kurullarından geçme ihtimali belirgin biçimde artar.
Kendi kitabım için de böyle bir önce/sonra örneği görebilir miyim?
Evet! İlk 5 Sayfa Ücretsiz Örnek Değerlendirme sayfamızdan kendi taslağınızın 5 sayfasını göndererek bizzat kendi cümleleriniz üzerindeki önce/sonra farkını ücretsiz görebilirsiniz.
Çalıştığınız kitapların içeriğini vaka çalışması olarak paylaşıyor musunuz?
Hayır. Gizlilik Politikamız gereği hiçbir yazarın ham taslağı izni olmadan paylaşılmaz; yalnızca kamuya açık basılı künye ve yazar teşekkür sayfaları referans gösterilir.
Yazar: Meliha Hemedan · Kurucu & Baş Editör
Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Lisans (2022) ve Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Felsefe ve Din Bilimleri Tezli Yüksek Lisans (2026) mezunu. Yaratıcı Yazarlık Eğitimi (120 saat) sertifikalı bağımsız kitap editörü ve redaktör.
Birlikte Çalışalım
Dosyanızı birlikte yayına hazırlayalım.
İlk 5 sayfanızı gönderin; Baş Editör Meliha Hemedan eserinizi ücretsiz değerlendirsin ve size özel çalışma takvimini paylaşsın.