Ana Sayfa / Yazar Rehberi / ISBN Nasıl Alınır & Yayın Sözleşmesi
Kenar Notları · Rehber 17
ISBN nasıl alınır? Kendi kendine yayın ve yayın sözleşmesi rehberi
Kitabını bireysel olarak veya yayıneviyle yayımlamak isteyen yazarlar için e-Devlet ISBN başvuru adımları, doğrudan yayıncılık (KDY vb.) modelleri ve yayın sözleşmesi imzalamadan önce dikkat edilecek noktalar.
ISBN (Uluslararası Standart Kitap Numarası), Türkiye’de T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü’ne bağlı ISBN Türkiye Ajansı tarafından e-Devlet üzerinden verilir. Yayıneviyle basılan kitaplarda ISBN’i yayınevi alır; kendi kitabını bireysel olarak yayımlayan yazarlar ise e-Devlet üzerinden “Bireysel Yazar” sıfatıyla başvurabilir.
1. ISBN Nedir, e-Devlet Üzerinden Nasıl Alınır?
13 haneli ISBN, kitabınızın ulusal ve uluslararası kataloglarda, kütüphanelerde ve dağıtım ağlarında tanınmasını sağlayan kimlik numarasıdır. ISBN başvurusu yapılmadan önce kitabın redaksiyon, son okuma ve sayfa düzeninin tamamlanmış, kesin adını ve sayfa sayısını almış olması gerekir:
- Künye Sayfasını Hazırlayın: Kitabın iç kapağının arkasında eser adı, yazar adı, editör (Editör: Meliha Hemedan), mizanpaj, basım yılı ve matbaa sertifika numarası yer almalıdır.
- e-Devlet Kapısına Giriş Yapın: Kültür ve Turizm Bakanlığı “ISBN / ISMN / ISSN İşlemleri” hizmetinden bireysel yayıncı kaydı oluşturun.
- Eser Bilgilerini Girin: Kitabın adı, yayın türü (basılı / e-kitap), sayfa sayısı, ebatları ve yayın tarihi bilgilerini eksiksiz doldurun.
- Barkod ve Derleme Nüshaları: Onaylanan 13 haneli ISBN numarasını arka kapak barkoduna ve künye sayfasına ekleyin; basım sonrası yasal derleme nüshalarını ilgili kütüphanelere teslim edin.
2. Geleneksel Yayınevi, Doğrudan Yayıncılık (KDY) ve Bireysel Basım Karşılaştırması
| Yayın Modeli | Maliyet ve Telif | Editörlük Kalitesi | Dağıtım ve Süre |
|---|---|---|---|
| Geleneksel Yayınevi | Maliyeti yayınevi karşılar; yazara %7–12 arası telif ödenir | Kabul edilmek için dosyanın önceden profesyonel redaksiyondan geçmiş olması büyük avantajdır | 3–9 ay değerlendirme süresi; kitabevi dağıtımı |
| Doğrudan Yayıncılık (Örn. KDY) | Sipariş üzerine baskı (POD); yüksek telif oranı | Platform temel kontrol yapar; edebi güç için bağımsız kitap editörüyle çalışmak şarttır (Bkz. Saliha · KDY) | 2–4 haftada satışa açılır; çevrim içi satış |
| Bireysel Yazar Basımı | Matbaa ve tasarım maliyetini yazar karşılar; tüm gelir yazarındır | Tüm redaksiyon, son okuma ve kapak hazırlığı profesyonelce dışarıdan alınmalıdır | Yazarın belirlediği takvimde basılır |
3. Yayın Sözleşmesinde Dikkat Edilecek 8 Kritik Madde
Bir yayıneviyle sözleşme imzalamadan önce aşağıdaki 8 başlığı dikkatle inceleyin:
- 1. Devredilen Hakların Kapsamı: Yalnızca basılı kitap hakkı mı devrediliyor, yoksa e-kitap, sesli kitap, tercüme ve dizi/film uyarlama hakları da sözleşmeye dahil mi?
- 2. Sözleşme Süresi ve Baskı Adedi: Mali hakların devri kaç yıl geçerli (örn. 3 veya 5 yıl) ve kaç baskıyı / kaç bin adedi kapsıyor?
- 3. Azami Basım Tarihi: Yayınevi sözleşme imzalandıktan sonra en geç kaç ay içinde kitabı basmayı taahhüt ediyor? Basılmazsa sözleşme fesih hakkı var mı?
- 4. Telif Oranı ve Ödeme Takvimi: Telif, etiket fiyatı üzerinden mi yoksa yayınevi net satış fiyatı üzerinden mi hesaplanıyor; ödemeler hangi aylarda yapılıyor?
- 5. Yazar Onayı ve Son Okuma Hakkı: Kitap matbaaya gitmeden önce son dizgi provasını (PDF) görme ve onaylama hakkınız sözleşmede yazılı mı?
- 6. Destekli / Ücretli Basım Şartları: Eğer yazar katkılı basım yapılıyorsa, vaat edilen dağıtım, fuar ve tanıtım hizmetleri somut ve ölçülebilir olarak yazılmış mı?
- 7. Ücretsiz Yazar Nüshaları: Her baskıda yazara kaç adet ücretsiz müellif nüshası verilecek ve yazar kendi kitabını yüzde kaç indirimle alabilecek?
- 8. Tükenen Baskı ve Hakların İadesi: Baskı tükendiğinde yayınevi makul sürede yeni baskı yapmazsa hakların yazara geri dönme prosedürü nasıl işliyor?
Önemli Yasal Uyarı (Bilgilendirme Notu): Bu rehber, yayıncılık sektöründeki genel editoryal uygulama ve yazar deneyimlerini paylaşmak amacıyla hazırlanmıştır; 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (FSEK) kapsamında hukuki danışmanlık veya avukatlık tavsiyesi niteliği taşımaz. Bağlayıcı bir yayın sözleşmesi imzalamadan önce telif hukuku alanında uzman bir hukukçudan görüş almanız önerilir.
Resmi ve Güvenilir Dış Kaynaklar
Kitabıma redaksiyon yaptırmadan ISBN alabilir miyim?
Teknik olarak alabilirsiniz ancak ISBN alındıktan sonra kitabın adında veya temel künyesinde değişiklik yapılamaz. Bu nedenle önce redaksiyon ve son okuma tamamlanmalı, ISBN en son aşamada alınmalıdır.
KDY (Kitapyurdu Doğrudan Yayıncılık) için bağımsız editör gerekir mi?
Evet. KDY dosyanızı basım ve satış altyapısına taşır; ancak romanınızın kurgusal gücü, diyalog kalitesi ve kapsamlı cümle redaksiyonu için basım öncesinde bağımsız bir kitap editörüyle çalışmak eserin okur nezdindeki itibarını belirler.
Yazar: Meliha Hemedan · Kurucu & Baş Editör
Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Lisans (2022) ve Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Felsefe ve Din Bilimleri Tezli Yüksek Lisans (2026) mezunu. Yaratıcı Yazarlık Eğitimi (120 saat) sertifikalı bağımsız kitap editörü ve redaktör.
Birlikte Çalışalım
Dosyanızı birlikte yayına hazırlayalım.
İlk 5 sayfanızı gönderin; Baş Editör Meliha Hemedan eserinizi ücretsiz değerlendirsin ve size özel çalışma takvimini paylaşsın.