İçeriğe geç

Ana Sayfa / Yazar Rehberi / 20 İmla ve Anlatım Hatası

Kenar Notları · Rehber 07

Kitap dosyalarında en sık karşılaştığımız 20 imla ve anlatım hatası

Güncel Türk Dil Kurumu (TDK) Yazım Kılavuzu ışığında, roman ve kurgu dışı taslaklarda kırmızı kalemimizin en çok dokunduğu noktalar.

1–10 · Yazım (İmla) Yanlışları

TDK’ye göre en sık karıştırılan yazımlar

  • 1. Bağlaç olan de/da ve ki: ‘Sen de biliyorsun ki bu yol uzun’ (ayrı); ‘Evdeki hesap’ (bitişik). ‘Mademki, halbuki, sanki, oysaki, çünkü, belki’ kalıplaşmış olarak bitişik yazılır.
  • 2. ‘Bir şey’ ve ‘Her şey’: ‘Şey’ sözcüğü her zaman ayrı yazılır (bir şey, her şey, hiçbir şey).
  • 3. ‘Birçok’, ‘Birkaç’, ‘Hiçbir’, ‘Herhangi’: Belirsizlik sıfatları bitişik yazılır; ‘herhangi bir’ ifadesinde ‘bir’ ayrıdır.
  • 4. ‘Ya da’ ve ‘Veya’: ‘Ya da’ daima ayrı yazılır.
  • 5. ‘Pek çok’ ve ‘Pek az’: ‘Birçok’un aksine ‘pek çok’ ayrı yazılır.
  • 6. ‘Fark etmek’, ‘Terk etmek’, ‘Arz etmek’: Ses düşmesi veya türemesi yoksa yardımcı fiiller ayrı yazılır (‘hissetmek, affetmek, reddetmek’ bitişiktir).
  • 7. ‘İtibarıyla’ ve ‘Dolayısıyla’: ‘İtibariyle’ değil, ‘itibarıyla’ doğrudur.
  • 8. ‘Art arda’ ve ‘Yan yana’: İkilemeler ayrı yazılır (‘peş peşe, baş başa, el ele’).
  • 9. ‘Unvan’ ve ‘antreman/antrenman’: Doğrusu ‘unvan’ ve ‘antrenman’dır.
  • 10. Düzeltme işareti (Şapka): Anlam karışıklığını önleyen ‘hâlâ’ (henüz), ‘kâr’ (kazanç), ‘âdet’ (gelenek) kelimelerinde şapka korunmalıdır.

11–20 · Noktalama ve Anlatım Bozuklukları

Cümlenin ritmini bozan 10 alışkanlık

  • 11. Zarf-fiilden sonra virgül koymak: ‘Eve gelip, kapıyı açtı’ yanlıştır; tek zarf-fiilden (-ıp, -arak, -ınca) sonra virgül konmaz.
  • 12. Bağlaçlardan önce/sonra virgül: ‘Ama, fakat, lakin, çünkü, ve, ya da’ bağlaçlarından önce veya sonra virgül kullanılmaz.
  • 13. Gereksiz sözcük kullanımı: ‘Yaklaşık üç yıl kadar kadar sürdü’ yerine ‘Yaklaşık üç yıl sürdü’.
  • 14. Özne-yüklem uyumsuzluğu: ‘Herkes kapıya çıktılar, kimse içeride kalmadılar’ yerine ‘Herkes kapıya çıktı, kimse içeride kalmadı’.
  • 15. Çatı uyuşmazlığı: ‘Sabah erkenden kalkılıp yola çıktık’ yerine ‘Sabah erkenden kalkıp yola çıktık’.
  • 16. Çeviri kokan edilgen cümleler: ‘Tarafımdan yapıldı / olduğu görülmektedir’ kalıplarının aşırı tekrarı.
  • 17. Tırnak içi noktalama hatası: Tırnak içinde başlayan tam cümlenin noktası veya soru işareti tırnağın içinde kalır.
  • 18. Üç nokta yerine iki veya dört nokta: Eksiltili cümle sonunda yalnızca üç nokta (…) kullanılır.
  • 19. Aynı paragrafta sıfat yığılması: Her ismin önüne ikişer sıfat ekleyerek anlatımı ağırlaştırmak.
  • 20. Özel adlara gelen kesme işaretleri: Kurum ve kuruluş adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz (‘Türk Dil Kurumunun’, ‘Ankara Üniversitesine’).

Ücretsiz Örnek Değerlendirme

İlk 5 sayfanız için ücretsiz editör bakışı

Dosyanızın hangi aşamada olduğundan emin değilseniz veya çalışma biçimimizi görmek istiyorsanız, eserinizin ilk 5 sayfasını teklif formu üzerinden bize gönderin; örnek değerlendirmemizi ve yol haritası önerimizi ücretsiz paylaşalım.

“Önce tanışalım, metninizin dilini birlikte dinleyelim; kararınızı örnek çalışmayı gördükten sonra verin.”

Editör Bakış

Sıkça Sorulan Sorular

İmla ve anlatım denetimi soruları

Edebi eserlerde yazar üslup gereği yazım kurallarını esnetebilir mi?

Şiirde, bilinç akışı tekniğinde veya yöresel ağızla konuşan bir karakterin diyaloglarında bilinçli tercihler korunur. Editörün görevi bilinçli üslup tercihi ile dikkatsizlikten kaynaklanan imla hatasını ayırt etmektir.

Word’ün kendi yazım denetimi kitap basımı için yeterli midir?

Hayır. Otomatik denetleyiciler bağlamı okuyamaz; ‘kar’ ile ‘kâr’ı, ‘hala’ ile ‘hâlâ’yı, anlatım bozukluklarını ve kurgusal tutarsızlıkları ayırt edemez.

Son söz

Metninizi hatasız ve akıcı bir Türkçeyle okura sunalım

Eserinizi ve beklentinizi kısaca anlatın; size özel kapsamı ve teklifi hazırlayalım.